Średnia, mediana i dominanta: wyjaśnienie
Średnia, mediana i dominanta to trzy sposoby opisania środka zbioru liczb. Razem z rozstępem i odchyleniem standardowym dają szybkie, wiarygodne podsumowanie ocen z ankiet, wyników testów, cen lub dowolnych innych danych liczbowych.
Przykład obliczeń
Weźmy wartości 12, 15, 15, 18, 20, 22 i 25.
- Średnia: suma wynosi 127, a wartości jest 7, więc średnia to 127 ÷ 7 = 18,14.
- Mediana: czwarta z siedmiu uporządkowanych wartości to 18.
- Dominanta: 15 występuje dwa razy, a każda inna wartość raz, więc dominanta to 15.
- Rozstęp: największa wartość minus najmniejsza to 25 − 12 = 13.
Średnia czy mediana: co raportować?
Używaj średniej, gdy wartości są rozłożone dość równomiernie, na przykład oceny w skali od 1 do 5. Używaj mediany, gdy kilka bardzo wysokich lub bardzo niskich wartości zniekształciłoby obraz, jak w przypadku dochodów, wartości zamówień lub poświęconego czasu. Jeśli średnia i mediana znacznie się różnią, dane są skośne, a mediana jest zwykle rzetelniejszym podsumowaniem.
Kiedy przydaje się dominanta?
Dominanta pokazuje najpopularniejszą odpowiedź. To najlepszy wybór przy pytaniach, w których średnia niewiele mówi, na przykład „ile osób mieszka w Twoim gospodarstwie domowym?”, albo przy pytaniu z oceną, gdy chcesz wiedzieć, którą ocenę wybierano najczęściej.
Odchylenie standardowe z próby czy z populacji?
Używaj odchylenia standardowego z próby, gdy liczby pochodzą z próby większej grupy, co dotyczy niemal każdej ankiety. Dzieli się w nim przez liczbę wartości pomniejszoną o jeden. Odchylenia standardowego populacji używaj tylko wtedy, gdy liczby obejmują całą grupę, którą chcesz opisać.
Zastosowanie do danych z ankiet
Wyeksportuj odpowiedzi na pytanie z oceną lub pytanie liczbowe, wklej kolumnę do kalkulatora i masz kluczowe liczby do raportu. Aby sprawdzić, jak dokładny jest odsetek z Twojej ankiety, przejdź do kalkulatora marginesu błędu.
